Archiwa dla nauki

Zbiory archiwalne i rękopiśmienne przechowywane w bibliotekach naukowych i muzeach to wyjątkowo cenny element dziedzictwa narodowego, którego ochrona jest powinnością każdego pokolenia i każdej instytucji powołanej do przechowywania zasobów kultury. Digitalizacja dokumentów archiwalnych, bibliotecznych i muzealnych jest jednym ze sposobów zabezpieczenia dóbr kultury i nauki i ma szczególne znaczenie w przypadku obiektów zagrożonych bezpowrotnym zniszczeniem.

Celem wprowadzanej od końca XX wieku nowoczesnej metody zabezpieczania zbiorów instytucji nauki i kultury w Polsce, czyli digitalizacji zwanej też cyfryzacją, jest nie tylko zabezpieczanie ich w postaci wysokojakościowych kopii cyfrowych, lecz również umożliwienie użytkownikom jak najszerszego dostępu do zasobów całości polskiego dziedzictwa narodowego poprzez tworzenie dostępnych przez Internet baz danych zasobów archiwów, bibliotek, muzeów, archiwów audiowizualnych oraz repozytoriów cyfrowych.

Zorganizowana przez Archiwum Nauki PAN i PAU, Komisję Historii Nauki PAU i Krakowski Oddział Stowarzyszenia Archiwistów Polskich dnia 16 listopada 2007 roku konferencja pt. Archiwa dla nauki. Dlaczego nauce potrzebne są archiwa naukowe? pokazała wartość i potrzebę zachowania archiwaliów powstających w wyniku prac badawczych i znajdujących się w spuściznach polskich uczonych. Prezentowane wówczas wystąpienia uświadomiły zgromadzonym nie tylko ogromne znaczenie wszelkich materiałów archiwalnych wytwarzanych i gromadzonych przez uczonych w trakcie procesów badawczych, ale także postawiły środowisko archiwistów, bibliotekarzy i muzealników przed nowym wyzwaniem XXI wieku – digitalizacją. Konieczności zachowywania źródeł do historii nauki i kultury zobowiązuje nas do gromadzenia, opracowywania i udostępniania tych materiałów, a to może być osiągnięte tylko dzięki współpracy specjalistów danej dziedziny wiedzy, historyków i archiwistów. Nie może też zabraknąć współpracy z bibliotekami naukowymi i muzeami, gdyż warsztat uczonego to archiwalia, przyrządy i instrumenty naukowe oraz specjalistyczny księgozbiór.